Instituut voor Sociotherapie

Beroepsprofiel voor Sociotherapeuten

Theoretische invalshoeken voor de sociotherapie

Sociotherapeutisch werken in relatie tot sociale systemen

De mens heeft anderen nodig om vorm te geven aan zijn bestaan. De omgeving van de mens kan gezien worden als een sociaal systeem, met een aantal kenmerkende variabelen, waarin de mens met anderen functioneert.
Sociale systemen worden door mensen gevormd. Zij zijn daarvan de onderling wederzijds afhankelijke leden.
Niets in sociale systemen is van nature vastgelegd. Hun ontstaan, werking en betekenis ontlenen sociale systemen aan de "gezamenlijke" keuzes van de leden die het systeem vormen.

Sociale systemen maken menselijk functioneren mogelijk.

  • Soms zijn bepaalde sociale systemen echter desastreus voor de ontwikkeling/groei van één of meer personen en worden deze "ziek" van een dergelijk systeem.
     
  • Soms kan een persoon zich, binnen een op zich behoorlijk sociaal systeem, echter niet handhaven. Het kan zover komen dat deze persoon er voor zorgt dat geen van de leden in een dergelijk sociaal systeem nog goed kan functioneren.

In beide gevallen kan klinische hulpverlening nodig zijn.

De kliniek kan dan gezien worden als een sociaal systeem waarin mensen voor korte of langere tijd worden opgenomen, om omgaan met zichzelf en anderen te leren en om storend gedrag te verminderen.
Sociotherapeuten geven zo vorm aan het klinisch (sociaal) systeem dat de opgenomen cliënten hierin zo optimaal kunnen functioneren. Kennis van sociale systemen is voor de vormgeving hieraan voor sociotherapeuten noodzakelijk.

Houweling-Meijers & Visser noemen, vanuit de systeemtheoretische optiek, functies van sociale systemen die van invloed zijn op de wijze waarop sociale systemen functioneren. Gebruikmakend van de sociale systeemtheorie onderscheiden zij de volgende systeemfuncties: zingeving, doelverwerving, grensbepaling, structurering en energieverzorging.

Een sociaal systeem is zinvol voor haar deelnemers, in de klinische setting zijn dit de cliënten en de staf, wanneer:

  • het doel van het sociaal systeem begrepen en gedeeld wordt door de deelnemers
     
  • de grenzen van het sociaal syteem duidelijk zijn en met wederzijdse instemming van alle deelnemers gerespecteerd worden
     
  • de structuur, de gezagsverhoudingen, duidelijk zijn en door de deelnemers worden gerespecteerd
     
  • er bij de deelnemers voldoende energie is om aan doel, grenzen en structuur aandacht te besteden

Het systeem heeft vooral betekenis voor de leden zelf. Zij geven het systeem zin.
Zingeving is de bestaansmotivatie van sociale systemen. Om een sociaal systeem te behouden moet de zingeving worden beleefd door de leden, en de zingeving moet worden geaccepteerd door de omgeving. Zingeving kan worden vervuld als er externe doelen zijn en de interne funkties behartigd worden
Externe doelen en interne functies worden bereikt door de wijze van functioneren van sociale systemen.
Functioneren betekent: externe doelen nastreven en interne funkties (grensbepaling, strukturing en energieverzorging) behartigen.
In een systeem stemmen alle handelingen en gebeurtenissen zich op elkaar af om een zeker evenwicht te bewaren of te verkrijgen.
Leden van een sociaal systeem creëren een bepaald evenwicht dat van belang is voor het voortbestaan van het systeem.
In ieder systeem kunnen de akties van de leden in twee richtingen voeren: naar een voor de leden "gezond" of "minder gezond" evenwicht.
Sociotherapeuten moeten, met in achtname van de cliëntengroep waarvoor zij werken, systeemfuncties vormgeven. Zij moeten er mede voor zorgen dat deze functies op gepaste wijze vervuld worden en zich realiseren welke cliënten er wel en welke er niet van kunnen profiteren. Zo kunnen sociotherapeuten een belangrijke taak vervullen bij het herstel van cliënten en er op toezien dat cliënten niet worden behandeld of begeleid in een voor hun welzijn niet goed toegerust klinisch systeem. Verschillende cliëntengroepen vereisen dus van elkaar te onderscheiden klinische settingen waarin een op hun problematiek aangepaste invulling van de systeemfuncties wordt vorm gegeven. Op deze wijze kunnen zij profiteren van een klinische opname omdat ze in een systeem komen dat voor hun noden is toegerust.

Index Terug naar index van dit artikel
Kopieer deze tekst

Inhoudsopgave | Contact | Voorpagina | Top
Deze bladzijde is het laatst gewijzigd op 2 januari 2005
Productie: PurpleUnlimited ©